ការវិនិយោគថាមពលស្អាតសកល ២០២៦៖ បំបែកកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីទូទាំងពិភពលោក
របាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ចបង្ហាញថា ការវិនិយោគលើថាមពលស្អាតបានបំបែកកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដឹកនាំដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រព័ន្ធស្តុកថាមពល។
ការវិនិយោគថាមពលស្អាតសកល ២០២៦៖ បំបែកកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីទូទាំងពិភពលោក
- លំហូរទុនវិនិយោគឈានដល់កម្រិតកំពូល៖ ការវិនិយោគសកលលើថាមពលស្អាតបានកើនឡើងលើសថាមពលហ្វូស៊ីលយ៉ាងដាច់ស្រឡះ ក្រោមការជំរុញពីគោលនយោបាយសន្តិសុខថាមពល។
- ការផ្ទុះឡើងនៃប្រព័ន្ធស្តុកថាមពលអាគុយ (Battery Storage)៖ ការចំណាយលើប្រព័ន្ធអាគុយខ្នាតធំសម្រាប់បណ្តាញអគ្គិសនីបានកើនឡើងទ្វេដង ដើម្បីធានាស្ថិរភាពថាមពលបៃតង។
- ផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន៖ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃដើមបន្ទះសូឡា ដែលជួយពន្លឿនការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីស្អាត។
ទោះបីជាពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចក៏ដោយ ការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើងវិញបានបន្តបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីដោយស្ងៀមស្ងាត់។ របាយការណ៍ថ្មីៗបានបង្ហាញថា ថាមពលស្អាតមិនត្រឹមតែជាជម្រើសការពារបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតមួយនៃការវិនិយោគសកល។
១. កំណើនវិនិយោគជាប្រវត្តិសាស្ត្រដឹកនាំដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ
យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយពីទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) និងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (WEF) ការចំណាយលើបច្ចេកវិទ្យាថាមពលស្អាតក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បានវ៉ាដាច់ការវិនិយោគលើប្រេង និងឧស្ម័នហ្វូស៊ីលក្នុងសមាមាត្រជិត ២ ទល់នឹង ១។
កត្តាជំរុញដ៏សំខាន់បំផុតគឺការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៃថ្លៃដើមផលិតបន្ទះសូឡា (Solar PV) និងការរីកចម្រើននៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។ ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យឥឡូវនេះបានក្លាយជាប្រភពអគ្គិសនីដែលមានតម្លៃថោកបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិនៅតាមតំបន់ភាគច្រើននៃពិភពលោក ដែលទាក់ទាញទុនវិនិយោគឯកជនរាប់ពាន់ពាន់លានដុល្លារ។
២. បដិវត្តន៍ប្រព័ន្ធស្តុកថាមពលអាគុយខ្នាតធំ (Utility-Scale Storage)
បញ្ហាប្រឈមធំបំផុតនៃថាមពលកកើតឡើងវិញ គឺអស្ថិរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់នៅពេលដែលគ្មានពន្លឺថ្ងៃ ឬគ្មានខ្យល់បក់។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ របកគំហើញបច្ចេកវិទ្យាអាគុយ Lithium Iron Phosphate (LFP) និងអាគុយសូដ្យូម (Sodium-ion) បានផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពនេះទាំងស្រុង។
ការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធស្តុកថាមពលអាគុយខ្នាតធំបានកើនឡើងជាង ៨០% ធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ។ គម្រោងស្តុកថាមពលខ្នាតជីហ្កាវ៉ាត់ម៉ោង (Gigawatt-hour) កំពុងត្រូវបានដំឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅទូទាំងអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាមេរិក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបណ្តាញអគ្គិសនីជាតិអាចរក្សាទុកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅពេលថ្ងៃ ដើម្បីបញ្ចេញប្រើប្រាស់នៅពេលយប់ដោយរលូន។
៣. ឥទ្ធិពលលើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងសេដ្ឋកិច្ចបៃតងពិភពលោក
ការផ្លាស់ប្ដូររចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនេះកំពុងបង្កើតរលកថ្មីនៃមូលបត្របំណុលបៃតង (Green Bonds) និងការផ្តល់មូលនិធិប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិធំៗបានបង្កើនការទម្លាក់ទុនទៅក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្សែបណ្តាញបញ្ជូនអគ្គិសនីវៃឆ្លាត (Smart Grids) ដើម្បីតភ្ជាប់តំបន់ផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម។
សម្រាប់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការរីកចម្រើននៃថាមពលស្អាតគឺជាឱកាសមាសក្នុងការកសាងសន្តិសុខថាមពលឯករាជ្យ កាត់បន្ថយការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈថ្លៃ និងបង្កើតការងារបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗរាប់លានកន្លែងសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។
សួរ៖ ហេតុអ្វីបានជាការវិនិយោគថាមពលស្អាតនៅតែបន្តកើនឡើងទោះជាមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច?
ឆ្លើយ៖ ពីព្រោះថាមពលស្អាតបច្ចុប្បន្នមានថ្លៃដើមទាបជាងថាមពលហ្វូស៊ីល ហើយប្រទេសនានាចាត់ទុកវាជាយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខថាមពលជាតិ ដើម្បីជៀសវាងការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលប្រេង។
សួរ៖ តើបច្ចេកវិទ្យាថាមពលស្អាតណាខ្លះដែលទទួលបានការវិនិយោគច្រើនជាងគេ?
ឆ្លើយ៖ ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ (Solar PV) ទទួលបានការវិនិយោគច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកគឺប្រព័ន្ធស្តុកថាមពលអាគុយ (Battery Storage) និងថាមពលខ្យល់ (Wind Energy)។