ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ ត្រូវបានប្រគល់ជូនអ្នកច្បាប់សិទ្ធិមនុស្ស Navi Pillay | Khmer Digital News
គណៈកម្មាធិការណូបែលន័រវែសបានប្រកាសប្រគល់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ ជូនលោកស្រី Navi Pillay សម្រាប់ភាពក្លាហានក្នុងការការពារយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងសិទ្ធិមនុស្សសកល។
ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖
គណៈកម្មាធិការណូបែលន័រវែសបានប្រគល់ ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ ជូនលោកស្រី Navi Pillay អ្នកច្បាប់ដ៏ឆ្នើមមកពីប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។
ពានរង្វាន់នេះទទួលស្គាល់ការលះបង់ពេញមួយជីវិតរបស់លោកស្រី ក្នុងការពង្រឹងប្រព័ន្ធតុលាការអន្តរជាតិ និងការការពារសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។
លោកស្រីធ្លាប់ជាចៅក្រមតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ និងជាអតីតឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស។
អូស្លូ — គណៈកម្មាធិការណូបែលន័រវែសនៅទីក្រុងអូស្លូ បានប្រកាសជាផ្លូវការថា ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ (Nobel Peace Prize 2026) ត្រូវបានប្រគល់ជូនលោកស្រី Navi Pillay (ណាវី ភីឡាយ) អតីតឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស និងជាអតីតចៅក្រមតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) មកពីប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ ការសម្រេចចិត្តជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់ភាពក្លាហាន និងការលះបង់ឥតឈប់ឈររបស់លោកស្រីក្នុងការលើកកម្ពស់គណនេយ្យភាពផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការរបស់ NobelPrize.org។
មូលហេតុនៃការជ្រើសរើស និងសារពីគណៈកម្មាធិការណូបែល
នៅក្នុងសុន្ទរកថាប្រកាសលទ្ធផល គណៈកម្មាធិការណូបែលន័រវែសបានគូសបញ្ជាក់ថា លោកស្រី Navi Pillay បានបង្ហាញនូវ «ភាពក្លាហាន និងភាពស្មោះត្រង់ពិសេសក្នុងការដឹកនាំពិភពលោកឆ្ពោះទៅរកសណ្តាប់ធ្នាប់ច្បាប់អន្តរជាតិប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងការការពារសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន»។ គណៈកម្មាធិការបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នៅក្នុងសម័យកាលដែលច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិកំពុងរងនូវសម្ពាធពីជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតាមតំបន់ជាច្រើន ការងាររបស់លោកស្រី Pillay គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ថា គ្មានបុគ្គល ឬរដ្ឋណាមួយស្ថិតនៅពីលើច្បាប់អន្តរជាតិនោះឡើយ (The Nobel Peace Prize Committee)។
ប្រវត្តិរឿងរ៉ាវ៖ ពីមេធាវីប្រឆាំងរបបអាប៉ាថេត ទៅកាន់ឆាកយុត្តិធម៌ពិភពលោក
កើតនៅឆ្នាំ ១៩៤១ ក្នុងគ្រួសារកម្មករនៅទីក្រុង Durban ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោកស្រី Navi Pillay គឺជាស្ត្រីជនជាតិដើមមិនមែនស្បែកសដំបូងគេបង្អស់ដែលបានបើកការិយាល័យមេធាវីផ្ទាល់ខ្លួននៅខេត្ត Natal ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃរបបប្រកាន់ពូជសាសន៍អាប៉ាថេត (Apartheid) លោកស្រីបានប្រថុយជីវិតការពារក្តីឱ្យសកម្មជនប្រឆាំងរបបអាប៉ាថេត រួមទាំងសហការីរបស់លោក Nelson Mandela និងបានបើកកកាយការប្រើប្រាស់ទារុណកម្មលើអ្នកទោសនយោបាយ។ បន្ទាប់ពីរបបអាប៉ាថេតដួលរលំ លោកស្រីត្រូវបានតែងតាំងជាចៅក្រមតុលាការជាន់ខ្ពស់នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង មុនពេលត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាចៅក្រម និងជាប្រធានសាលាក្តីព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិសម្រាប់ប្រទេសរវ៉ាន់ដា (ICTR) ដែលនៅទីនោះលោកស្រីបានចូលរួមបង្កើតសាលក្រមប្រវត្តិសាស្ត្រកំណត់ថា អំពើហិង្សាផ្លូវភេទក្នុងសង្គ្រាមគឺជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍។
ផលប៉ះពាល់ជាសកល និងអនាគតនៃច្បាប់អន្តរជាតិ
ពីឆ្នាំ ២០០៨ ដល់ ២០១៤ ក្នុងនាមជាឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស និងបន្តរហូតដល់ការដឹកនាំគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោកស្រី Pillay តែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍អព្យាក្រឹត្យ និងការពារជនរងគ្រោះស៊ីវិលគ្រប់ភាគី។ អ្នកវិភាគកិច្ចការអន្តរជាតិយល់ឃើញថា ការប្រគល់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ ជូនលោកស្រី គឺជាសារដ៏មានឥទ្ធិពលមួយដើម្បីគាំទ្រដល់ស្ថាប័នតុលាការអន្តរជាតិ និងលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សជំនាន់ក្រោយនៅទូទាំងពិភពលោក។
ពិធីប្រគល់មេដាយមាស និងសញ្ញាបត្រណូបែលសន្តិភាពជាផ្លូវការ នឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងនៅសាលាក្រុងអូស្លូ ប្រទេសន័រវែស នាថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៦ ខាងមុខនេះ។
ប្រភពព័ត៌មានផ្លូវការ៖ រៀបរៀងដោយក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News ផ្អែកលើសេចក្ដីប្រកាសផ្លូវការពី NobelPrize.org និង គណៈកម្មាធិការណូបែលន័រវែស (Norwegian Nobel Committee)។
