ហេតុអ្វីបានជាពេលក្រោកឈរភ្លាម ស្រាប់តែងងឹតមុខ ឬវិលមុខមួយភ្លែត? ការបកស្រាយផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ

ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី 16 ខែតុលា ឆ្នាំ 2026

ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖

• អាការៈងងឹតមុខ ឬវិលមុខមួយភ្លែតពេលក្រោកឈរឡើងយ៉ាងលឿន គឺជាបាតុភូតសម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះភ្លាមៗ ដែលគេហៅថា Orthostatic Hypotension។
• កម្លាំងទំនាញផែនដីបានទាញឈាមឱ្យហូរធ្លាក់ចុះទៅកាន់ជើង និងពោះយ៉ាងលឿន ធ្វើឱ្យលំហូរឈាម និងអុកស៊ីសែនទៅកាន់ខួរក្បាលថយចុះក្នុងរយៈពេល ២-៣ វិនាទី។
• ការខ្វះជាតិទឹក ការអង្គុយយូរ និងកង្វះលំហាត់ប្រាណ គឺជាមូលហេតុទូទៅបំផុត ហើយការក្រោកឈរយឺតៗ និងការផឹកទឹកគ្រប់គ្រាន់អាចជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន។

ភ្នំពេញ — ធ្លាប់ទេ នៅពេលកំពុងគេង ឬអង្គុយលេងទូរស័ព្ទស្រួលៗ ស្រាប់តែមានអ្នកហៅ ឬត្រូវប្រញាប់ក្រោកឈរឡើងភ្លាម ស្រាប់តែភ្នែកងងឹតស្លុប វិលក្បាល ឬមានអារម្មណ៍ថាដីហាក់ដូចជាវិលជុំវិញខ្លួនក្នុងរយៈពេលពីរបីវិនាទី រហូតដល់ត្រូវទប់ជញ្ជាំង? បាតុភូតនេះកើតឡើងលើមនុស្សស្ទើរតែគ្រប់វ័យ ហើយនៅក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ វាត្រូវបានហៅថា សម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះពេលប្រែឥរិយាបថ (Orthostatic Hypotension ឬ Postural Hypotension) នេះបើយោងតាមការណែនាំសុខភាពពីមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រឈានមុខគេលើពិភពលោក Mayo Clinic។

១. ឥទ្ធិពលទំនាញផែនដី និងយន្តការលំហូរឈាមក្នុងរាងកាយ

នៅពេលដែលអ្នកកំពុងគេង ឬអង្គុយ បេះដូងមិនចាំបាច់បញ្ជូនកម្លាំងខ្លាំងដើម្បីបូមឈាមទៅកាន់ខួរក្បាលនោះទេ ពីព្រោះក្បាល បេះដូង និងដងខ្លួនស្ថិតក្នុងកម្រិតស្មើគ្នា។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកស្ទុះក្រោកឈរឡើងយ៉ាងលឿន កម្លាំងទំនាញផែនដី (Gravity) បានទាញបរិមាណឈាមប្រមាណពី ៥០០ ទៅ ៨០០ មីលីលីត្រឱ្យហូរធ្លាក់ចុះទៅកាន់សរសៃឈាមវ៉ែននៅជើង និងតំបន់ពោះភ្លាមៗ។ ដំណើរការនេះធ្វើឱ្យបរិមាណឈាមដែលត្រូវបូមត្រឡប់មកកាន់បេះដូងថយចុះជាបណ្តោះអាសន្ន ដែលនាំឱ្យសម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះភ្លាមៗ ហើយលំហូរអុកស៊ីសែនទៅកាន់ខួរក្បាលត្រូវបានកាត់បន្ថយក្នុងរយៈពេលខ្លី បង្កជាអាការៈងងឹតភ្នែក ឬវិលមុខ (Mayo Clinic Cardiovascular Guidance)។

២. ប្រព័ន្ធការពារស្វ័យប្រវត្តិនៃរាងកាយ (Baroreceptors)

ជាធម្មតា នៅក្នុងសរសៃឈាមក carotid artery និងសរសៃឈាមបេះដូង aorta មានកោសិកាឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាសម្ពាធឈាមពិសេសមួយហៅថា Baroreceptors។ នៅពេលដែលវាចាប់បានថាសម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះ វានឹងបញ្ជូនសញ្ញាទៅកាន់ខួរក្បាលភ្លាមៗ ដើម្បីបញ្ជាឱ្យបេះដូងលោតលឿនជាងមុន និងកន្ត្រាក់សរសៃឈាមឱ្យរួមតូច ដើម្បីរុញឈាមត្រឡប់ទៅកាន់ខួរក្បាលវិញ។ សម្រាប់មនុស្សទូទៅ ដំណើរការកែតម្រូវនេះចំណាយពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៣ វិនាទីប៉ុណ្ណោះ ទើបធ្វើឱ្យការមើលឃើញ និងស្មារតីត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ។

៣. កត្តាបង្ក និងវិធីបង្ការដ៏មានប្រសិទ្ធភាព

មូលហេតុទូទៅបំផុតដែលធ្វើឱ្យយន្តការនេះដំណើរការយឺត រួមមាន ការខ្វះជាតិទឹក (Dehydration) ព្រោះកង្វះជាតិទឹកធ្វើឱ្យបរិមាណឈាមសរុបថយចុះ ការអង្គុយគងអន្ទាក់ខ្លាក្នុងរយៈពេលយូរ និងការស្រកកម្តៅក្នុងរាងកាយក្រោយពេលងូតទឹកក្តៅ។ ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យអនុវត្តទម្លាប់សាមញ្ញៗ៖ ក្រោកឈរយឺតៗដោយអង្គុយសម្រាកនៅលើគែមគ្រែប្រហែល ៣០ វិនាទីសិនមុននឹងឈរ ផឹកទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ២ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ និងធ្វើចលនាកជើងចុះឡើងមុនពេលក្រោកឈរ ដើម្បីជួយជំរុញលំហូរឈាមឱ្យត្រឡប់ទៅកាន់បេះដូងបានលឿន។

ប្រភពព័ត៌មានផ្លូវការ៖ រៀបរៀងដោយក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News ផ្អែកលើការណែនាំវេជ្ជសាស្ត្រពី Mayo Clinic។