ហេតុអ្វីពេលភ្ញាក់ពីគេងប៉ះស្បែកគ្នាទៅឆក់? បកស្រាយវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិធីការពារ | Khmer Digital News
ស្វែងយល់ពីមូលហេតុពិតដែលធ្វើឱ្យប៉ះស្បែកគ្នាឆក់ភ្លែតពេលភ្ញាក់ពីគេងក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ យន្តការអគ្គិសនីស្តាទិច និងវិធីកាត់បន្ថយដ៏ងាយស្រួល។
ហេតុអ្វីបានជាពេលភ្ញាក់ពីគេង ប៉ះស្បែកគ្នាទៅឆក់? ការបកស្រាយបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិធីការពារដ៏សាមញ្ញ
ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី 16 ខែតុលា ឆ្នាំ 2026
ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖
បាតុភូតប៉ះស្បែកគ្នាឆក់ពេលភ្ញាក់ពីគេង គឺជាបាតុភូត អគ្គិសនីស្តាទិច (Static Electricity) ឬការបញ្ចេញបន្ទុកអគ្គិសនីភ្លាមៗ (Electrostatic Discharge - ESD)។
ការកកិតរវាងស្បែក សម្លៀកបំពាក់ ភួយ និងកម្រាលពូកក្នុងពេលគេង បានផ្ទេរបន្ទុកអេឡិចត្រុង (Electrons) ធ្វើឱ្យរាងកាយផ្ទុកអគ្គិសនីលើសកម្រិតធម្មតា។
ខ្យល់ស្ងួតក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ គឺជាកត្តាចម្បងដែលរារាំងមិនឱ្យបន្ទុកអគ្គិសនីរលាយចូលក្នុងខ្យល់ ប៉ុន្តែបាតុភូតនេះមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពឡើយ។
ភ្នំពេញ — មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់ជួបប្រទះនូវបទពិសោធន៍ដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលមួយនេះ៖ នៅពេលព្រឹកព្រលឹមភ្ញាក់ពីគេងក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ហើយលាតដៃទៅប៉ះដៃ ឬស្បែកដៃគូ កូនៗ ឬសូម្បីតែប៉ះដៃទ្វារដែក ស្រាប់តែមានអារម្មណ៍ដូចត្រូវគេយកម្ជុលចាក់ ឬឆក់ភ្លែត ពេលខ្លះថែមទាំងលាន់ឮសូរ «ផាច់» ឬឃើញផ្កាភ្លើងតូចមួយទៀតផង។ តើបាតុភូតនេះកើតឡើងដោយសារអ្វី ហើយតើវាមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពដែរឬទេ? យោងតាមការពន្យល់ផ្នែករូបវិទ្យារបស់ស្ថាប័នវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗលើពិភពលោក រួមមាន Library of Congress Science និង Encyclopedia Britannica នេះគឺជាបាតុភូតរូបវិទ្យាធម្មជាតិសុទ្ធសាធ ដែលគេហៅថា «អគ្គិសនីស្តាទិច» (Static Electricity)។
១. មូលហេតុវិទ្យាសាស្ត្រ៖ បាតុភូត Triboelectric Effect ក្នុងពេលគេង
នៅលើពិភពលោក សព្វវត្ថុទាំងអស់ រួមទាំងរាងកាយមនុស្សផងដែរ សុទ្ធតែផ្សំឡើងពីអាតូម ដែលមានបន្ទុកវិជ្ជមាន (ប្រូតុង) និងបន្ទុកអវិជ្ជមាន (អេឡិចត្រុង) ក្នុងសមាមាត្រស្មើគ្នា (អព្យាក្រឹត្យ)។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងពេលយប់ នៅពេលដែលយើងគេងបម្រះខ្លួនចុះឡើង ស្បែក និងសម្លៀកបំពាក់របស់យើងបានកកិតជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយភួយ កម្រាលពូក និងស្រោមខ្នើយ។ ដំណើរការកកិតរវាងវត្ថុពីរខុសគ្នានេះ ត្រូវបានវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា Triboelectric Effect។ វត្ថុធាតុសរសៃសំយោគមួយចំនួន ដូចជា Polyester ក្រណាត់រោម ឬក្រណាត់ Fleece មានសមត្ថភាពបឺតស្រូប ឬផ្ទេរបន្ទុកអេឡិចត្រុងយ៉ាងលឿន។ ជាលទ្ធផល រាងកាយរបស់យើងបានប្រមូលផ្តុំនូវបន្ទុកអគ្គិសនីអវិជ្ជមានលើសកម្រិតធម្មតា ដោយមិនដឹងខ្លួន (Library of Congress Everyday Mysteries)។
២. ហេតុអ្វីបានជាកើតឡើងខ្លាំងក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់?
សំណួរដែលមនុស្សជាច្រើនឆ្ងល់នោះគឺ ហេតុអ្វីបានជាបាតុភូតឆក់នេះកម្រកើតមាននៅពេលគេងកង្ហារធម្មតា ប៉ុន្តែឧស្សាហ៍កើតឡើងញឹកញាប់ក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ឬនៅរដូវរងារ? ចម្លើយស្ថិតនៅលើ «សំណើមក្នុងខ្យល់» (Humidity)។ នៅក្នុងបន្ទប់ធម្មតាដែលមានសំណើមគ្រប់គ្រាន់ ម៉ូលេគុលទឹកក្នុងខ្យល់ដើរតួជាអ្នកស្រូបយក និងរំសាយបន្ទុកអគ្គិសនីចេញពីរាងកាយយើងជានិច្ច។ ផ្ទុយទៅវិញ ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ដំណើរការដោយការបឺតស្រូបយកជាតិសំណើមចេញពីបន្ទប់ ធ្វើឱ្យកម្រិតសំណើមធ្លាក់ចុះទាបខ្លាំង (ក្រោម ៤០%)។ ខ្យល់ស្ងួតក្លាយជាជញ្ជាំងអ៊ីសូឡង់ ដែលធ្វើឱ្យបន្ទុកអគ្គិសនីស្តាទិចជាប់គាំងនៅលើស្បែក និងសក់របស់យើង។ នៅពេលយើងភ្ញាក់ពីគេង ហើយប៉ះស្បែកមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលមានបន្ទុកអគ្គិសនីខុសគ្នា អេឡិចត្រុងទាំងអស់ក៏ស្ទុះផ្លោះឆ្លងកាត់ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយពព្រិចភ្នែក បង្កើតបានជាចរន្តឆក់ស្តាទិច (Electrostatic Discharge) តែម្តង (Britannica Science)។
៣. តើវាមានគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយមនុស្សដែរឬទេ?
ទោះបីជាការឆក់នេះអាចធ្វើឱ្យយើងភ្ញាក់ផ្អើល និងស្រៀវស្បែកបន្តិចបន្តួចក៏ដោយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា វាគ្មានគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត ឬសុខភាពរាងកាយឡើយ។ ថ្វីត្បិតតែតង់ស្យុងនៃអគ្គិសនីស្តាទិចអាចឡើងដល់ចន្លោះពី ២,០០០ ទៅ ៥,០០០ វ៉ុលក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែកម្លាំងចរន្តអគ្គិសនី (Amperage) របស់វាមានកម្រិតតូចល្អិតបំផុត (កម្រិតមីក្រូអំពែរ) និងកើតឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លីត្រឹមតែប៉ុន្មានភាគរយនៃវិនាទីប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះវាមិនអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បេះដូង ឬប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់មនុស្សបានឡើយ។
៤. វិធីការពារ និងកាត់បន្ថយបាតុភូតឆក់ស្តាទិចពេលភ្ញាក់ពីគេង
ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ជួបបញ្ហានេះ ហើយមានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ អ្នកអាចអនុវត្តវិធីងាយៗចំនួន ៤ ដូចខាងក្រោម៖
បង្កើនសំណើមក្នុងបន្ទប់គេង៖ ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបញ្ចេញចំហាយសំណើម (Humidifier) នៅក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ឬដាក់ចានទឹកមួយនៅជិតកន្លែងគេង ដើម្បីរក្សាសំណើមក្នុងបន្ទប់ចន្លោះពី ៤៥% ទៅ ៥០%។
លាបឡេផ្តល់សំណើមដល់ស្បែក (Moisturizer)៖ ស្បែកស្ងួតងាយនឹងផ្ទុកអគ្គិសនីស្តាទិចបំផុត។ ការលាបឡេថែរក្សាស្បែកមុនពេលចូលគេង ជួយឱ្យស្បែកមានសំណើម និងទប់ស្កាត់ការកកិតបន្ទុកអគ្គិសនី។
ជ្រើសរើសភួយ និងកម្រាលពូកកប្បាសធម្មជាតិ (100% Cotton)៖ ជៀសវាងការប្រើប្រាស់ភួយ និងកម្រាលពូកធ្វើពីសរសៃសំយោគ Polyester ឬ Fleece ព្រោះក្រណាត់កប្បាសធម្មជាតិកម្របង្កើតអគ្គិសនីស្តាទិចណាស់។
ប៉ះជញ្ជាំង ឬវត្ថុឈើមុនពេលប៉ះមនុស្ស៖ នៅពេលភ្ញាក់ពីគេង យកបាតដៃប៉ះលើជញ្ជាំងបន្ទប់ ឬក្បាលគ្រែធ្វើពីឈើមួយភ្លែត ដើម្បីរំសាយបន្ទុកអគ្គិសនីចេញពីរាងកាយមុនពេលចាប់ដៃគ្នា។
ប្រភពព័ត៌មានផ្លូវការ៖ រៀបរៀងដោយក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News ផ្អែកលើឯកសារស្រាវជ្រាវរូបវិទ្យារបស់ Library of Congress Science និង Encyclopedia Britannica។
