វិទ្យាសាស្ត្រកីឡាជិះកង់ផ្លូវឆ្ងាយ (Road Cycling)៖ ជីវមេកានិចនៃចង្វាក់ធាក់ (Cadence RPM) និងការរក្សាថាមពលបេះដូង
ស្វែងយល់ពីវិទ្យាសាស្ត្រ Road Cycling ជីវមេកានិចនៃចង្វាក់ធាក់ ៨៥-៩៥ RPM កម្លាំងទប់ខ្យល់ Aerodynamics និងក្បួនរក្សាថាមពលបេះដូងពេលជិះផ្លូវឆ្ងាយ។
វិទ្យាសាស្ត្រកីឡាជិះកង់ផ្លូវឆ្ងាយ (Road Cycling)៖ ជីវមេកានិចនៃចង្វាក់ធាក់ និងការរក្សាថាមពលបេះដូង
- ការរក្សាចង្វាក់ធាក់ឈ្នាន់ (Pedaling Cadence) ក្នុងរង្វង់ ៨៥ ទៅ ៩៥ RPM ជួយផ្ទេរបន្ទុកពីសាច់ដុំជើងទៅលើប្រព័ន្ធបេះដូងសរសៃឈាម សន្សំសំចៃថាមពល Glycogen។
- កម្លាំងទប់ខ្យល់ (Aerodynamic Drag) ស្រូបយកថាមពលរហូតដល់ ៨០% នៃកម្លាំងធាក់នៅល្បឿនលើសពី ៣០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ដូច្នេះការទម្លាក់ដងខ្លួនលើទម្រដៃ Drop Bars សន្សំសំចៃថាមពលបានយ៉ាងច្រើន។
- ការបញ្ចូលជាតិទឹកដែលមានជាតិសូដ្យូម និងអេឡិចត្រូលីតរៀងរាល់ ២០ នាទី ការពារការបាត់បង់ជាតិទឹកតាមញើសក្នុងអាកាសធាតុក្តៅសើមនៅកម្ពុជា។
កីឡាជិះកង់ផ្លូវឆ្ងាយ (Road Cycling) កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់យុវជន និងអ្នកស្រឡាញ់សុខភាពនៅកម្ពុជា ចាប់ពីផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់ភ្នំឧដុង្គ រហូតដល់តំបន់កោះដាច់ និងក្រុងកំពត។ ទោះជាយ៉ាងណា ការជិះកង់ផ្លូវឆ្ងាយដោយគ្មានការយល់ដឹងពីជីវមេកានិច អាចធ្វើឱ្យអ្នកឆាប់អស់កម្លាំងស្ពឹកជើង និងឈឺចង្កេះជង្គង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
១. ជីវមេកានិចនៃចង្វាក់ធាក់ Cadence៖ សាច់ដុំ ទល់នឹង បេះដូង
កំហុសដ៏ធំបំផុតរបស់អ្នកជិះកង់ថ្មីថ្មោង គឺការប្រើប្រាស់លេខហ្គែរធ្ងន់ និងធាក់ក្នុងចង្វាក់យឺត (៥០-៦០ RPM)។ ចលនានេះបង្ខំឱ្យសាច់ដុំភ្លៅ Quadriceps ត្រូវកន្ត្រាក់ប្រើកម្លាំងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលដុតបំផ្លាញជាតិស្ករ Glycogen លឿន និងបង្កើតជាតិអាស៊ីតឡាក់ទិក។ តាមរយៈវិទ្យាសាស្ត្រកីឡា ការបង្កើនចង្វាក់ធាក់ឈ្នាន់ដល់ ៨៥-៩៥ RPM ដោយប្រើហ្គែរស្រាល នឹងបង្វែរបន្ទុកទៅលើប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូង (Aerobic System) ដែលមានសមត្ថភាពស៊ូទ្រាំបានយូរជាង និងកាត់បន្ថយសម្ពាធសង្កត់លើឆ្អឹងខ្ចីជង្គង់ Patella។
២. កម្លាំង Aerodynamic Drag និងឥរិយាបថរាងកាយ
នៅពេលអ្នកជិះកង់ក្នុងល្បឿនលើសពី ២៥ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង កម្លាំងទប់ទល់ធំបំផុតមិនមែនជាទម្ងន់កង់នោះទេ ប៉ុន្តែជាកម្លាំងទប់ខ្យល់ (Air Resistance)។ ប្រហែល ៨០% នៃកម្លាំងទប់ខ្យល់កើតចេញពីរាងកាយរបស់អ្នកជិះផ្ទាល់។ ការកែសម្រួលឥរិយាបថដោយបន្ទាបកែងដៃ បង្អោនខ្នងរាបស្មើ និងក្តាប់ដៃចង្កូតផ្នែកខាងក្រោម (Drop Bars) ជួយកាត់បន្ថយផ្ទៃប៉ះពាល់ខ្យល់ (Frontal Surface Area) បានជាង ៣០% ដែលជួយឱ្យអ្នកជិះបានលឿនជាងមុនដោយមិនបាច់បញ្ចេញកម្លាំងបន្ថែម។
៣. ការកំណត់កម្ពស់កែបកង់ (Bike Fitting) ការពាររបួស
ការជិះកង់ប្រកបដោយផាសុកភាពទាមទារនូវការវាស់វែង Bike Fit យ៉ាងសុក្រឹត។ កម្ពស់កែបកង់ (Saddle Height) ត្រូវកំណត់ឱ្យជង្គង់បត់ក្នុងមុំចន្លោះពី ២៥ ទៅ ៣៥ ដឺក្រេ នៅពេលឈ្នាន់ធាក់ចុះដល់ចំណុចទាបបំផុត។ ប្រសិនបើកែបទាបពេក វានឹងបង្កការឈឺចាប់ផ្នែកខាងមុខជង្គង់។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើកែបខ្ពស់ពេក ត្រគាករបស់អ្នកនឹងរេចុះឡើង បង្កការរលាកសរសៃពួរ IT Band និងឈឺខ្នងផ្នែកខាងក្រោម។
Q: តើគួរជ្រើសរើសចង្វាក់ Cadence ប៉ុន្មានពេលជិះឡើងចំណោតភ្នំ?
A: គួររក្សាចង្វាក់យ៉ាងហោចណាស់ ៧០ ទៅ ៨០ RPM ដោយប្រើហ្គែរតូចបំផុត ដើម្បីកុំឱ្យសាច់ដុំស្ពឹកទន់ជើង។
Q: តើខោជិះកង់ដែលមានទ្រនាប់ជែល (Bib Shorts) ពិតជាសំខាន់ទេ?
A: សំខាន់ខ្លាំងណាស់ ព្រោះវាជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធលើសរសៃប្រសាទ Pudendal Nerve និងការពារការកកិតរលាត់ស្បែកពេលជិះលើសពី ២ ម៉ោង។
