ហេតុអ្វីបានជាពេលគេងលក់ ស្រាប់តែមានអារម្មណ៍ដូចធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ ឬកន្ត្រាក់ជើងភ្ញាក់?

ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី 16 ខែតុលា ឆ្នាំ 2026

ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖

• បាតុភូតកន្ត្រាក់ជើង ឬមានអារម្មណ៍ដូចធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ពេលទើបគេងលក់ ត្រូវបានវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា Hypnic Jerk ឬ Sleep Starts។
• វាបណ្ដាលមកពីការផ្លាស់ប្ដូរដំណាក់កាលនៃប្រព័ន្ធប្រសាទខួរក្បាល ពីការភ្ញាក់ដឹងខ្លួនទៅកាន់ដំណេក ដែលពេលខ្លះខួរក្បាលច្រឡំថាការធូររលុងសាច់ដុំជាការធ្លាក់ចុះ។
• បាតុភូតនេះមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពឡើយ ប៉ុន្តែវាអាចកើតឡើងញឹកញាប់ដោយសារតែភាពតានតឹង ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ និងការពិសាជាតិកាហ្វេអ៊ីនច្រើន។

ភ្នំពេញ — មនុស្សស្ទើរតែគ្រប់រូបនៅលើពិភពលោកប្រាកដជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ដ៏ចម្លែកមួយនេះ៖ នៅពេលដែលអ្នកទើបតែដាក់ខ្លួនគេង ហើយរៀបនឹងលង់លក់ស្រួល ស្រាប់តែរាងកាយមានអារម្មណ៍ដូចជាជំពប់ជើងដួល ឬធ្លាក់ចុះពីលើទីខ្ពស់យ៉ាងគំហុក ធ្វើឱ្យជើង ឬដៃកន្ត្រាក់យ៉ាងខ្លាំងមួយទំហឹង ហើយភ្ញាក់ឡើងទាំងបេះដូងលោតញាប់។ តើបាតុភូតនេះកើតឡើងដោយសារអ្វី ហើយតើវាជាសញ្ញានៃជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដែរឬទេ? យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ស្ថាប័នវេជ្ជសាស្ត្រដំណេកអន្តរជាតិ Sleep Foundation បាតុភូតនេះត្រូវបានហៅជាផ្លូវការថា Hypnic Jerk (ឬ Sleep Starts)។

១. យន្តការខួរក្បាល៖ ការប៉ះទង្គិចរវាងការដឹងខ្លួន និងដំណេក

នៅក្នុងពេលដែលមនុស្សយើងចាប់ផ្តើមគេងលក់ រាងកាយរបស់យើងត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការផ្លាស់ប្តូរដ៏ស្មុគស្មាញមួយ ដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រព័ន្ធប្រសាទកណ្តាល។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ សាច់ដុំនៅទូទាំងរាងកាយចាប់ផ្តើមសម្រាក និងធូររលុងបន្តិចម្តងៗ ចង្វាក់បេះដូង និងការដកដង្ហើមថយចុះយឺតៗ។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះ ផ្នែកនៃខួរក្បាលដែលទទួលខុសត្រូវលើការភ្ញាក់ដឹងខ្លួន (Reticular Activating System) និងផ្នែកដែលគ្រប់គ្រងដំណេក (Ventrolateral Preoptic Nucleus) មិនបានចុះសម្រុងគ្នាដោយរលូននោះឡើយ។ នៅពេលសាច់ដុំធូររលុងលឿនពេក ខួរក្បាលអាចយល់ច្រឡំថា រាងកាយកំពុងបាត់បង់តុល្យភាព ឬកំពុងធ្លាក់ចុះពីលើទីខ្ពស់ពិតប្រាកដ។ ជាការឆ្លើយតបដើម្បីការពារខ្លួន ខួរក្បាលក៏បញ្ជូនសញ្ញាអគ្គិសនីភ្លាមៗទៅកាន់សាច់ដុំជើង និងដៃ បង្កឱ្យមានការកន្ត្រាក់យ៉ាងខ្លាំងមួយរំពេច (Sleep Foundation Parasomnias Research)។

២. កត្តាជម្រុញដែលធ្វើឱ្យ Hypnic Jerk កើតឡើងញឹកញាប់

ទោះបីជា Hypnic Jerk ជាដំណើរការសរីរវិទ្យាធម្មជាតិក៏ដោយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញកត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលធ្វើឱ្យវាកើតឡើងកាន់តែញឹកញាប់ និងកាន់តែខ្លាំង៖

• ភាពនឿយហត់ និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់៖ នៅពេលរាងកាយអស់កម្លាំងខ្លាំង ខួរក្បាលនឹងព្យាយាមធ្លាក់ចូលទៅក្នុងដំណេកលឿនជាងធម្មតា ដែលបង្កើនឱកាសនៃការភ័ន្តច្រឡំសញ្ញាសរសៃប្រសាទ។
• ភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត (Stress & Anxiety)៖ កម្រិតអ័រម៉ូន Cortisol ខ្ពស់ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធប្រសាទនៅតែប្រុងប្រយ័ត្ន ទោះបីជាអ្នកកំពុងព្យាយាមគេងក៏ដោយ។
• ការទទួលទានជាតិកាហ្វេអ៊ីន ឬជាតិនីកូទីននៅពេលល្ងាច៖ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង កាហ្វេ និងតែ អាចរំខានដល់សមត្ថភាពរបស់ខួរក្បាលក្នុងការសម្រាកសាច់ដុំដោយរលូន។

៣. ផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងវិធីកាត់បន្ថយ

អ្នកឯកទេសខាងវេជ្ជសាស្ត្របានបញ្ជាក់ថា បាតុភូត Hypnic Jerk មិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ឬប្រព័ន្ធប្រសាទឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់កាត់បន្ថយការភ្ញាក់កន្ត្រាក់នេះ អ្នកគួរជៀសវាងការពិសាកាហ្វេក្រោយម៉ោង ២ រសៀល បង្កើតទម្លាប់ចូលគេងឱ្យបានទៀងទាត់ និងធ្វើលំហាត់ដកដង្ហើមវែងៗដើម្បីបន្ធូរអារម្មណ៍មុនពេលចូលគេង។

ប្រភពព័ត៌មានផ្លូវការ៖ រៀបរៀងដោយក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News ផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រដំណេកពី Sleep Foundation។