តេឡេស្កុបអវកាស Nancy Grace Roman របស់ NASA ជាប់ឈ្មោះជាការបង្កើតថ្មីឆ្នើមបំផុតរបស់ទស្សនាវដ្ដី TIME ឆ្នាំ ២០២៦

ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៦

ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖

• ការទទួលស្គាល់កម្រិតពិភពលោក៖ ទស្សនាវដ្ដី TIME បានប្រកាសដាក់បញ្ចូលតេឡេស្កុបអវកាស Nancy Grace Roman របស់ NASA ទៅក្នុងបញ្ជី «Best Inventions of 2026» សម្រាប់ភាពឈានមុខគេផ្នែកតារាសាស្ត្រ។
• មុំមើលធំជាងមុន ១០០ ដង៖ តេឡេស្កុបថ្មីនេះមានសមត្ថភាពថតយករូបភាពលំហអវកាសអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដបានទំហំធំជាងតេឡេស្កុប Hubble ដល់ទៅ ១០០ ដង ជាមួយនឹងកម្រិតភាពច្បាស់ខ្ពស់បំផុត។
• បេសកកម្មដោះស្រាយអាថ៌កំបាំងចក្រវាល៖ គោលដៅចម្បងគឺការវាស់វែងថាមពលងងឹត (Dark Energy) រូបធាតុងងឹត (Dark Matter) និងការរុករកភពរាប់ពាន់ដែលវិលជុំវិញផ្កាយដទៃ។

បេសកកម្មរុករកអាថ៌កំបាំងចក្រវាលរបស់មនុស្សជាតិបានឈានដល់របត់ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីមួយទៀត។ ទស្សនាវដ្ដីលំដាប់ពិភពលោក TIME ទើបតែបានប្រកាសជាផ្លូវការនូវបញ្ជី «Best Inventions of 2026» ដោយក្នុងនោះ តេឡេស្កុបអវកាស Nancy Grace Roman របស់អង្គការ NASA ត្រូវបានជ្រើសរើសជាកំពូលរបកគំហើញបច្ចេកវិទ្យាប្រចាំឆ្នាំ។

ការទទួលស្គាល់នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តដ៏អស្ចារ្យនៃបច្ចេកវិទ្យាអុបទិក និងប្រព័ន្ធចាប់សញ្ញាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដជំនាន់ថ្មី ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបើកទ្វារចំហទៅកាន់អាថ៌កំបាំងដ៏ជ្រាលជ្រៅបំផុតនៃចក្រវាល ដែលមនុស្សជាតិមិនធ្លាប់បានឃើញពីមុនមក។

១. សមត្ថភាពថតរូបភាពមុំធំមិនធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ

តេឡេស្កុប Nancy Grace Roman ត្រូវបានបំពាក់ដោយកញ្ចក់ចម្បងទំហំ ២,៤ ម៉ែត្រ និងកាមេរ៉ាមុំធំ Wide Field Instrument (WFI) ទំហំរហូតដល់ ៣០០ មេហ្គាភីកសែល។ ចំណុចលេចធ្លោបំផុតនៃតេឡេស្កុបនេះ គឺសមត្ថភាពក្នុងការផ្តិតយករូបភាពលំហអវកាសក្នុងផ្ទៃធំជាងតេឡេស្កុប Hubble រហូតដល់ ១០០ ដង ក្នុងពេលតែមួយ ដោយនៅតែរក្សាបាននូវភាពច្បាស់ល្អឥតខ្ចោះ។

ប្រសិនបើតេឡេស្កុប James Webb ត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងមីក្រូទស្សន៍ដ៏មានឥទ្ធិពលដែលសម្លឹងមើលចំណុចតូចៗយ៉ាងស៊ីជម្រៅ តេឡេស្កុប Roman វិញ គឺជាកាមេរ៉ាមុំធំដ៏អស្ចារ្យដែលអាចផ្តិតយកទេសភាពចក្រវាលទាំងមូលក្នុងល្បឿនលឿនជាងមុនរាប់ពាន់ដង។

២. បេសកកម្មស្វែងយល់ពីថាមពលងងឹត និងភពក្រៅប្រព័ន្ធ

ប្រហែល ៩៥% នៃចក្រវាលរបស់យើងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយរូបធាតុងងឹត (Dark Matter) និងថាមពលងងឹត (Dark Energy) ដែលជាកម្លាំងអាថ៌កំបាំងរុញច្រានឱ្យចក្រវាលរីកធំឡើងដោយល្បឿនកាន់តែលឿន។ តេឡេស្កុប Roman នឹងធ្វើការស្ទង់មតិលើកាឡាក់ស៊ីរាប់រយលាន ដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីរបៀបដែលថាមពលងងឹតជះឥទ្ធិពលដល់ការវិវត្តនៃចក្រវាលតាមពេលវេលា។

លើសពីនេះ ឧបករណ៍ Coronagraph Instrument ជំនាន់សាកល្បងដែលបំពាក់នៅលើតេឡេស្កុប នឹងបិទពន្លឺចាំងផ្លេកនៃផ្កាយមេ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យតារាវិទូអាចមើលឃើញ និងវិភាគដោយផ្ទាល់នូវបរិយាកាសនៃភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ (Exoplanets) ដែលអាចមានលក្ខខណ្ឌទ្រទ្រង់ជីវិត។

៣. កេរដំណែលរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស្ត្រីជួរមុខ Nancy Grace Roman

តេឡេស្កុបនេះត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមជាកិត្តិយសដល់លោកស្រីបណ្ឌិត Nancy Grace Roman ដែលត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «មាតានៃតេឡេស្កុប Hubble»។ លោកស្រីគឺជាប្រធានផ្នែកតារាសាស្ត្រដំបូងបង្អស់របស់ NASA ដែលបានលះបង់ជីវិតដើម្បីជំរុញឱ្យមានការបង្កើតតេឡេស្កុបអវកាសជាលើកដំបូងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។

ទិន្នន័យដ៏មហាសាលដែលតេឡេស្កុប Roman នឹងប្រមូលបាន នឹងត្រូវបានបើកចំហជាសាធារណៈសម្រាប់សហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រទូទាំងពិភពលោក ដែលនឹងជំរុញឱ្យមានការស្រាវជ្រាវ និងរបកគំហើញថ្មីៗរាប់មិនអស់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

សំណួរចម្លើយដែលគេឧស្សាហ៍សួរ (FAQ)៖

សំណួរ៖ តើតេឡេស្កុប Nancy Grace Roman ខុសពីតេឡេស្កុប James Webb យ៉ាងដូចម្តេច?

ចម្លើយ៖ តេឡេស្កុប James Webb ផ្តោតលើការមើលវត្ថុអវកាសតែមួយយ៉ាងស៊ីជម្រៅបំផុត ចំណែកតេឡេស្កុប Roman មានមុំមើលធំជាង ១០០ ដង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាស្កេនផ្ទៃមេឃដ៏ធំល្វឹងល្វើយដើម្បីរាប់ និងតាមដានកាឡាក់ស៊ីរាប់លានក្នុងពេលតែមួយ។

សំណួរ៖ តើតេឡេស្កុបនេះនឹងត្រូវបាញ់បង្ហោះនៅពេលណា?

ចម្លើយ៖ យោងតាមផែនការរបស់ NASA តេឡេស្កុប Nancy Grace Roman គ្រោងនឹងបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ទីអវកាសនៅអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៧ ដោយរ៉ុក្កែត Falcon Heavy របស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX។

ប្រភពផ្លូវការ៖ សេចក្ដីប្រកាសកិត្តិយស NASA Science Feature (TIME Best Inventions of 2026) និងរបាយការណ៍បច្ចេកវិទ្យា NASA Technology Directorate។