របកគំហើញវេជ្ជសាស្ត្រថ្មី៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសាកលវិទ្យាល័យ USC រកឃើញវិធីផលិតកោសិកាភាពស៊ាំសិប្បនិម្មិតកម្ចាត់មហារីក

ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៦

ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖

• ការផ្គត់ផ្គង់កោសិកាមិនចេះរីងស្ងួត៖ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃសាកលវិទ្យាល័យ Southern California (USC) បានរកឃើញបច្ចេកវិទ្យាផលិតកោសិកាភាពស៊ាំកែច្នៃហ្សែនក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកតែលើការដកស្រង់ឈាមអ្នកជំងឺឡើយ។
• ប្រសិទ្ធភាពវាយប្រហារខ្ពស់៖ កោសិកា T-cells ជំនាន់ថ្មីត្រូវបានកែច្នៃឱ្យមានសមត្ថភាពស្គាល់ និងកម្ចាត់កោសិកាមហារីកបានយ៉ាងជាក់លាក់ ដោយមិនបំផ្លាញជាលិកាដែលមានសុខភាពល្អ។
• ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមព្យាបាល៖ របកគំហើញនេះបើកផ្លូវឱ្យការព្យាបាលដោយភាពស៊ាំ (Immunotherapy) ក្លាយជាឱសថដែលផលិតទុកជាមុន (Off-the-shelf) ក្នុងតម្លៃសមរម្យ និងឆាប់រហ័ស។

វិស័យវេជ្ជសាស្ត្រពិភពលោកទើបតែទទួលបានដំណឹងដ៏រំភើប និងមានសង្ឃឹមយ៉ាងខ្លាំងក្នុងសមរភូមិប្រឆាំងជំងឺមហារីក។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជីវវេជ្ជសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ Southern California (USC) បានប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការបង្កើតប្រភពផ្គត់ផ្គង់កោសិកាភាពស៊ាំកែច្នៃហ្សែន ដែលអាចផលិតឡើងវិញបានជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីស្វែងរក និងកម្ចាត់កោសិកាមហារីកយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជំហានបំបែកកំណត់ត្រាដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងការព្យាបាលជំងឺមហារីក ព្រោះវាអាចដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមចម្បងនៃការព្យាបាលដោយកោសិកា CAR-T បច្ចុប្បន្ន ដែលមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង និងចំណាយពេលផលិតយូរពេកសម្រាប់អ្នកជំងឺដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរ។

១. ឧបសគ្គនៃការព្យាបាលដោយកោសិកា CAR-T បែបបុរាណ

កន្លងមក ការព្យាបាលដោយភាពស៊ាំកោសិកា CAR-T តម្រូវឱ្យគ្រូពេទ្យបូមយកកោសិកា T-cells ពីឈាមរបស់អ្នកជំងឺផ្ទាល់ រួចបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពិសោធន៍ឯកទេស ដើម្បីកែច្នៃហ្សែនឱ្យស្គាល់កោសិកាមហារីក មុននឹងចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងខ្លួនអ្នកជំងឺវិញ។ ដំណើរការនេះត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ និងមានតម្លៃរហូតដល់រាប់សែនដុល្លារក្នុងមួយករណី។

លើសពីនេះ អ្នកជំងឺមហារីកមួយចំនួនមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយខ្លាំង រហូតដល់កោសិកា T-cells របស់ពួកគេមិនអាចយកមកបង្កាត់ ឬកែច្នៃបាន ដែលធ្វើឱ្យពួកគេបាត់បង់ឱកាសក្នុងការទទួលការព្យាបាលសង្គ្រោះជីវិត។

២. បច្ចេកវិទ្យាថ្មីរបស់ USC៖ ការបង្កើតកោសិកាភាពស៊ាំពីប្រភពដើមដែលអាចកកើតឡើងវិញ

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ USC បានបង្កើតវេទិកាជីវសាស្ត្រថ្មីមួយ ដែលអាចបំប្លែងកោសិកាដើម (Stem Cells) ឱ្យទៅជាកោសិកាភាពស៊ាំ T-cells និង NK-cells ដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងមានលក្ខណៈស្តង់ដារដូចគ្នាទាំងអស់។

កោសិកាសិប្បនិម្មិតទាំងនេះត្រូវបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធទទួលសញ្ញាជីវសាស្ត្រពិសេស ដែលអាចទប់ទល់នឹងយន្តការលាក់ខ្លួនរបស់ដុំសាច់មហារីក ធ្វើឱ្យពួកវាអាចជ្រៀតចូលទៅកម្ទេចកោសិកាមហារីកបានយ៉ាងជ្រៅ និងយូរអង្វែង ទាំងចំពោះមហារីកឈាម និងដុំសាច់រឹង (Solid Tumors)។

៣. អនាគតនៃការព្យាបាលមហារីក៖ ឆាប់រហ័ស តម្លៃសមរម្យ និងសង្គ្រោះជីវិតបានច្រើន

ជោគជ័យនៃការពិសោធន៍នេះនឹងប្រែក្លាយការព្យាបាលជំងឺមហារីកកម្រិតខ្ពស់ពីការព្យាបាលផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានតម្លៃថ្លៃ ទៅជា «ឱសថជីវសាស្ត្រស្តង់ដារ» ដែលអាចផលិតទុកជាមុន ដាក់ក្នុងទូរទឹកកក ហើយអាចយកមកប្រើប្រាស់ចាក់ជូនអ្នកជំងឺបានភ្លាមៗក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវកំពុងត្រៀមរៀបចំការសាកល្បងព្យាបាលលើមនុស្ស (Clinical Trials) នៅដំណាក់កាលបន្ទាប់ ដែលនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយកាត់បន្ថយការចំណាយលើការព្យាបាលមហារីកដល់ទៅរាប់សិបភាគរយ និងផ្ដល់សង្ឃឹមថ្មីដល់អ្នកជំងឺរាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក។

សំណួរចម្លើយដែលគេឧស្សាហ៍សួរ (FAQ)៖

សំណួរ៖ តើកោសិកា T-cells ជាអ្វី ហើយវាមានតួនាទីអ្វីខ្លះក្នុងរាងកាយ?

ចម្លើយ៖ កោសិកា T-cells គឺជាប្រភេទគ្រាប់ឈាមសពិសេសនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ដែលមានតួនាទីស្វែងរក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងកម្ទេចមេរោគ បាក់តេរី ឬកោសិកាខូចខាតដែលបង្កជាជំងឺមហារីក។

សំណួរ៖ តើពេលណាទើបបច្ចេកវិទ្យានេះអាចដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ទូទៅនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ?

ចម្លើយ៖ បន្ទាប់ពីការរកឃើញនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ វិធីសាស្ត្រនេះនឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការសាកល្បងព្យាបាលលើមនុស្ស (Clinical Trials) ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព ដែលអាចចំណាយពេលពី ២ ទៅ ៤ ឆ្នាំទៀត មុននឹងទទួលបានការអនុម័តជាផ្លូវការពីស្ថាប័នសុខាភិបាលអន្តរជាតិ។

ប្រភពផ្លូវការ៖ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រនៃ សាកលវិទ្យាល័យ Southern California (USC) ចុះផ្សាយលើ ScienceDaily (១៦ តុលា ២០២៦)។