មហាសន្និបាត IMF ២០២៦៖ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិព្រមានថា សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងថយចុះខែលការពារហិរញ្ញវត្ថុ

ដោយ៖ ក្រុមការងារនិពន្ធ Khmer Digital News | ចេញផ្សាយ៖ ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៦

ខ្លឹមសារសង្ខេបសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖

• ការថយចុះខែលការពារហិរញ្ញវត្ថុ៖ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ព្រមានថា រដ្ឋាភិបាលជុំវិញពិភពលោកកំពុងអស់ទុនបម្រុង និងឧបករណ៍សារពើពន្ធសម្រាប់ទប់ទល់នឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចបន្ទាប់។
• បន្ទុកបំណុលសាធារណៈកើនឡើងខ្ពស់៖ កម្រិតបំណុលសកលបានកើនឡើងដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្ន ដោយសារការប្រាក់ខ្ពស់ និងការចំណាយលើការការពារអតិផរណាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។
• ការអំពាវនាវរកកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ៖ ស្ថាប័នទាំងពីរជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលនានាកាត់បន្ថយការចំណាយមិនចាំបាច់ និងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងថាមពលបៃតង ដើម្បីជំរុញកំណើនរយៈពេលវែង។

សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងចំណុចរបត់ដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ នៅពេលដែលខែលការពារសារពើពន្ធរបស់ប្រទេសជាច្រើនបានរួមតូចស្ទើរតែអស់ទាំងស្រុង។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ របស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ និងធនាគារពិភពលោក ថ្នាក់ដឹកនាំហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកបានចេញសារព្រមានបន្ទាន់អំពីភាពងាយរងគ្រោះនៃស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុសកល។

ប្រធានស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិបានគូសបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីរងសម្ពាធជាបន្តបន្ទាប់ពីអតិផរណា ភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការប្រែប្រួលខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ បណ្ដាប្រទេសជាច្រើនមិនទាន់បានស្តារទុនបម្រុងសារពើពន្ធរបស់ខ្លួនឡើងវិញនៅឡើយទេ។ ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យពិភពលោកខ្វះសមត្ថភាពឆ្លើយតប ប្រសិនបើមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ឬហិរញ្ញវត្ថុថ្មីណាមួយផ្ទុះឡើងជាយថាហេតុ។

១. បន្ទុកបំណុលសាធារណៈ និងសម្ពាធអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់

របាយការណ៍ចុងក្រោយដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងមហាសន្និបាតបានបង្ហាញថា បំណុលសាធារណៈសរុបនៅលើពិភពលោកបានកើនឡើងខ្ពស់ជាងមុនពេលមានវិបត្តិរាតត្បាត។ អត្រាការប្រាក់ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់បានបង្កើនបន្ទុកសងបំណុលរបស់រដ្ឋាភិបាលជាច្រើន ជាពិសេសប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន និងប្រទេសដែលមានចំណូលទាប។ថវិកាជាតិដែលគួរតែត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ បែរជាត្រូវបង្វែរទៅសងការប្រាក់បំណុលបរទេស។ កត្តានេះកំពុងបង្កជាហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព និងធ្វើឱ្យគម្លាតវិសមភាពសង្គមកាន់តែរីកធំឡើង។

២. ការបែកខ្ញែកនៃពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងការរៀបចំខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់

ក្រៅពីបញ្ហាបំណុល ភាពតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងការដាក់របាំងពន្ធគយរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំៗ ក៏ជាកត្តារារាំងកំណើនសកលផងដែរ។ និន្នាការនៃការបែងចែកប្លុកសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្ទេរមូលដ្ឋានផលិតកម្មត្រឡប់ទៅប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្ត (Friend-shoring) បានបង្កើនថ្លៃដើមផលិត និងកាត់បន្ថយប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

ធនាគារពិភពលោកបានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់រក្សាការបើកចំហនៃទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម និងស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមរយៈកិច្ចសន្ទនាពហុភាគី ដើម្បីជៀសវាងការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលនាំឱ្យខាតបង់ទាំងអស់គ្នា។

៣. ដំណោះស្រាយបន្ទាន់៖ កំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ និងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុវៃឆ្លាត

ដើម្បីកសាងខែលការពារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ IMF បានផ្ដល់អនុសាសន៍ឱ្យរដ្ឋាភិបាលនីមួយៗរៀបចំផែនការសារពើពន្ធរយៈពេលមធ្យមឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដោយកាត់បន្ថយការចំណាយមិនចាំបាច់ និងពង្រឹងការប្រមូលចំណូលពន្ធតាមបែបយុត្តិធម៌។ ជាមួយគ្នានេះ ការជំរុញនវានុវត្តន៍ឌីជីថល និងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ គឺជាគន្លឹះតែមួយគត់ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងបរិបទថ្មី។

ថ្នាក់ដឹកនាំធនាគារកណ្ដាលក៏ត្រូវបានក្រើនរំលឹកឱ្យបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីទប់ទល់អតិផរណាដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សកម្មភាពអាជីវកម្ម និងទីផ្សារការងារ។

សំណួរចម្លើយដែលគេឧស្សាហ៍សួរ (FAQ)៖

សំណួរ៖ តើអ្វីទៅជា «ខែលការពារសេដ្ឋកិច្ច» (Economic Buffers) ដែល IMF បានលើកឡើង?

ចម្លើយ៖ ខែលការពារសេដ្ឋកិច្ចសំដៅលើទុនបម្រុងថវិការដ្ឋ កម្រិតបំណុលទាប និងសមត្ថភាពសារពើពន្ធដែលរដ្ឋាភិបាលអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីទម្លាក់កញ្ចប់ថវិកាសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកើតឡើង។

សំណួរ៖ ហេតុអ្វីបានជាការប្រាក់ខ្ពស់បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍?

ចម្លើយ៖ ដោយសារតែប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនខ្ចីប្រាក់ជាប្រាក់ដុល្លារ ដូច្នេះនៅពេលការប្រាក់កើនឡើង ចំណាយលើការសងបំណុលក៏កើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ថវិកាសម្រាប់ការវិនិយោគលើវិស័យសំខាន់ៗក្នុងស្រុក។

ប្រភពផ្លូវការ៖ របាយការណ៍សន្និសីទសារព័ត៌មាន និងឯកសារផ្លូវការនៃ មហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំ IMF ២០២៦ និងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន World Bank Group។